Friday, June 13, 2014

Zrozumieć lepiej: "Współczesny Iran"

Bliski Wschód pasjonuje mnie od dawna. Chciałbym zwiedzić wszystkie kraje tego regionu, ale zapewne nie będzie mi to dane. Nie o tym jednak chcę dzisiaj napisać. Ten post jest poświęcony książce, którą właśnie skończyłem czytać, zatytułowanej "Współczesny Iran. Źródła i konsekwencje rewolucji". To książka o wielkim, pięknym kraju, który w świecie zachodnim kojarzy się głównie z konserwatywnym islamem i łamaniem praw człowieka. Warto przeczytać tę pozycję, żeby zrozumieć go lepiej.


Nikkie R. Keddie jest profesorem historii na Uniwersytecie Stanu Kalifornia w Los Angeles. Zajmuje się historią Bliskiego Wschodu, w szczególności Iranu. Od ponad 30 trzydziestu lat obserwuje ten kraj, zachodzące w nim zmiany polityczne, społeczne, kulturowe... Zna go nie tylko z opracowań i relacji innych; spędziła tam trzy lata.

Napisana przez nią książka nie jest może zbyt emocjonującą lekturą, bo jest tworem naukowca, z mnóstwem faktów, nazwisk, dat, nazw, miejsc - to jednak jest również jej siłą. Jej siłą jest też to, że choć autorka podejmuje próbę interpretacji faktów, to jej ocena sytuacji w Iranie wymyka się stereotypowym ocenom, jakie zwykle towarzyszą wiadomościom telewizyjnym czy doniesieniom prasowym.

Nie ukrywając zjawisk, które większość świata zachodniego, ale również obywateli Iranu, ocenia jednoznacznie jako negatywne, takich jak łamanie praw człowieka, cenzura, nadmierny konserwatyzm itd., znajduje także zjawiska, które zasługują na ocenę pozytywną, jak polityka zdrowotna czy niektóre działania w dziedzinie edukacji.

Ta książka bardzo dobitnie ukazuje, że Iran to kraj wielu paradoksów, dynamicznie się rozwijający. Ta dynamika jednak według wielu Irańczyków jest niewystarczająca, co powoduje wiele protestów i manifestacji. To w końcu kraj, który pretenduje do miana światowej potęgi i - jak się wydaje jest na dobrej drodze do osiągnięcia tego celu, a w każdym razie do osiągnięcia tego, żeby się z nim liczono. Wzrost znaczenia dawnej Persji jest jednocześnie bardzo niepokojący, biorąc pod uwagę wspieranie terroryzmu, łamanie praw człowieka, brak swobód obywatelskich.

Najważniejsze w tej książce, przynajmniej moim zdaniem, jest to, że pomaga ona czytelnikowi zrozumieć, dlaczego Iran jest dzisiaj taki jak jest oraz jak do tego doszło.

Książka została napisana w 2003 roku, zatem każdy, kto chce być na bieżąco z tym, co dzieje się w największym kraju Zatoki Perskiej, musi poszukać nowszych pozycji albo polegać na doniesieniach medialnych.


Współczesny Iran. Źródła i konsekwencje rewolucji

Tytuł oryginalny: "Modern Iran. Roots and Results of Revolution"
Autor: Nikki R. Keddie
Przekład: Iwona Nowicka
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007
Stron: 378

Ten post można przeczytać również w języku angielskim
Share:

0 komentarze:

Post a Comment