Monday, February 21, 2011

Arabowie – zrozumieć lepiej

Przewrót w Egipcie, rozruchy w Bahrajnie, zamieszki w Tunezji, bezpardonowa rozprawa z protestującymi w Libii – w ostatnich tygodniach połowa dzienników informacyjnych to newsy z krajów arabskich. Czy zanosi się na wielką rewolucję, która obejmie świat islamski?
Wiem, upraszczam, bo przecież „Arabowie” nie równa się „muzułmanie”. Wszak w Indiach mieszka około 200 mln wyznawców islamu, a nie są Arabami. Z kolei niektórzy Arabowie są chrześcijanami, jak Koptowie w Egipcie czy osoby należące do kościoła syryjskiego. Arabami nie są też Turcy, a przecież niemal w 100 proc. są muzułmanami.

Wielu z nam słowo „Arab” czy „arabski” kojarzy się jednoznacznie z Al-Kaidą i terroryzmem albo z kobietami w czerni od stóp do głów. Te stereotypy są równie niesprawiedliwe jak to, że dla wielu Niemców Polak to złodziej i pijak. Ilu z nas próbowało dowiedzieć się czegoś więcej o Arabach, o ich historii, kulturze, zwyczajach. Na ich temat napisano wiele książek, rozpraw naukowych i artykułów prasowych. Mnie bardzo podobała się praca prof. Janusza Daneckiego – książka nie nowa, bo sprzed 10 laty, ale bardzo ciekawie i mądrze napisana.

Prof. Janusz Danecki jest wybitnym znawcą islamu i kultury świata arabskiego, wykłada w Katedrze Arabistyki i Islamistyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. W swojej książce opisuje dzieje Arabów, nie oddzielając historii od zwyczajów, kultury, religii. Pokazuje, że na dzieje ludu składa się całość jego. Nie ocenia przy tym – nie krytykuje, ale i nie gloryfikuje. Ukazuje z jednej strony etos beduiński, mocne więzi rodzinne i plemienne, bogaty język i niezwykle bogatą kulturę, a z drugiej – bratobójcze walki, niechęć do wszystkiego co obce, którą wzmocniły narodziny islamu.

Ta wspaniała książka pomaga spojrzeć na Arabów nie tylko przez okulary podróżnika albo widza TV. Pozwala uświadomić sobie, że nie jesteśmy pępkiem świata, a nasza kultura nie jest darem niebios, który powinniśmy nieść całemu światu. Po przeczytaniu „Arabów” zadałem sobie wiele pytań i dokonałem wielu przewartościowań. To książka dla tych, którzy nie trzymają się kurczowo jedynej, narzuconej przez zglobalizowane media i CNN, wizji innych kultur.

Wielką zaletą tej książki jest język i styl, w jaki została napisana. To z jednej strony bardzo naukowa praca, ale nie rozprawa. Autor w jasny sposób wyjaśnia zjawiska, które opisuje, nie siląc się na górnolotne stwierdzenia i naukowy żargon. Wyjaśnia kim są Arabowie, dlaczego zachowują się tak a nie inaczej oraz dlaczego my postrzegamy ich tak a nie inaczej. Wyjaśnia czym właściwie jest islam i dlaczego stanowi nierozerwalną część życia, kultury i polityki krajów arabskich. Czy chcemy, czy nie, znaczenie Bliskiego Wschodu i północnej Afryki będzie rosło, Arabowie i muzułmanie będą nam towarzyszyli w coraz większym stopniu.

(O swoich doświadczeniach z podróży do krajów arabskich i islamskich napiszę innym razem.)

„Arabowie”, Janusz Danecki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 2001, 432 str.
Share:

0 komentarze:

Post a Comment